Jump to content


Bipolarni afektivni poremećaj


This topic has been archived. This means that you cannot reply to this topic.
3 replies to this topic

#1 Ovca

Ovca

    CAR

  • Senior Members
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 1,274 posts

Posted 11 September 2007 - 22:52

Prof. dr sci. med. Marija Burgi? - Radmanovi?,
Na?elnik klinike za psihijatriju KC Banja Luka, ef katedre za psihijatriju Medicinskog fakulteta u Banjoj Luci

Poreme?aji raspoloenja obuhvataju grupu mentalnih poreme?aja sa osnovnim psihopatolokim promjenama u raspoloenju, a pra?ene su promjenama u psihi?kim i tjelesnim funkcijama. Promjene u raspoloenju, uz promjenu nagonskih dinamizama, miljenja i volje dovode do upadljivih promjena u ponaanju oboljele osobe. Poreme?aji raspoloenja predstavljaju naj?e?e psihi?ke poreme?aje dananjice. .. To su ozbiljni mentalni poreme?aji koji uti?u na cjelokupni ivot bolesnika i bolest je cijelog tijela jer zahva?a tijelo, emocije, kognicije i ponaanje.

Jedan od najteih oblika poreme ?aja raspoloenja je bipolarni afektivni poreme?aj kod koga se u toku bolesti smjenjuju faze depresije i manije. To je hroni?no oboljenje karakterizirano iregularnim tokom akutnih epizoda, visokom u?estalosti interepizodnih subsindromskih simp toma i komorbidnim stanjima.

Ovaj poreme?aj je tre?i uzrok prijevremene nesposobnosti za rad, sa zna?ajnim padom psihosocijalnog funkcionisanja i smanjenjem kvaliteta ivota. Teko se dijagnosticira, a greke u dijagnozi vode ka neadekvatnoj terapiji, stigmi, pogoranju bolesti, mortalitetu i refrakternosti na terapiju.

Uzroci bolesti

Etiologija bipolarnog poreme?aja je rezultat sloenog me?udjelovanja brojnih biolokih, psiholokih i socijalnih faktora. Smatra se da u patogenezi zna?ajnu ulogu imaju abnormalnosti neurotransmiterskih i neuroendokrinih funkcija sa vrlo izraenom genetskom komponentom. Zna?ajna je i deprivacija sna, biolokog ritma, kao i mitohondrijalna disfunkcija. Aktuelna hipoteza pretpostavlja da disfunkcija odre?enih regija u mozgu (prefrontalni korteks, hipokampus, amigdala) uzrokuje gubitak nervnog tkiva i smanjenje neuroprotektivnih faktora.

Psihosocijalni stres ?esto prethodi prvoj mani?noj epizodi, ali njegov uticaj nije uo?en pri pojavljivanju slede?ih epizoda. Psihodinamske teorije smatraju maniju kao odbrambenu reakciju na depresiju. Grandiozni i ekspanzivni stil mani?ne osobe predstavlja kompenzatornu reakciju na osnovni osje?aj izraeno niskog samopotovanja.

U?estalost

Bipolarni afektivni poreme?aj se javlja rije?e nego depresivni poreme?aj. Javlja se podjednako kod oba pola, a ivotna prevalenca iznosi 0,5 do 1%. Ovaj poreme?aj je dugo bio neprepoznat kod djece i adolescenata. Unazad dvadesetak godina po?inje prou?avanje ovog poreme?aja kod ove dobne skupine. Provedene epidemioloke studije procjenjuju da je kod djece u prepubertetskom periodu prevalenca 0,2 do 0,4%, a kod adolescenata oko 1%. U klini?koj manifestaciji prve epizode postoje razlike me?u polovima, jer se mani?ni simptomi u prvoj epizodi ?e?e javljaju kod mukaraca a depresivni kod ena.

Retrospektivne studije kod odraslih osoba oboljelih od bipolarnog poreme?aja upu?uju da se prva mani?na epizoda pojavljuje u 0,5% slu?ajeva me?u djecom u prepubertetskom periodu (izme?u pete i devete godine), a u 20% slu?ajeva me?u adolescentima u dobi izme?u 15. i 19. godine.

Rizi?ni faktori

Hereditet predstavlja zna?ajan faktor rizika za bipolarni poreme?aj uz genetsko optere?enje, kao i mla?a ivotna dob. Naj?e?e se prvi simptomi bolesti javljaju u ranoj mladosti (izme?u 15-te i 19-te godine) i u ranim dvadesetim (izme?u 20-te i 24-te godine ivota). Priblino 25% osoba doivi svoju prvu epizodu prije dvadesete godine ivota. Ostali rizi?ni faktori su vii socioekonomski status, psihosocijalni stresovi, zloupotreba alkohola i droga, putovanja u smjeru istok-zapad i dr.

Klini?ko ispoljavanje

U odrasloj dobi bipolarni poreme?aj je naj?e?e epizodi?an i s promjenljivim tokom. S vremenom epizode su sve ?e?e a remisije kra?e.

Bipolarni poreme?aj naj?e?e po?inje depresijom, kod 75% ena i 67% mukaraca. Ve?ina pacijenata doivljava i depresivne i mani?ne epizode. Oko 10 do 20% oboljelih ima isklju?ivo mani?ne epizode, koje obi?no imaju vrlo brzi nastup, a rijetko se razvijaju tokom nekoliko nedelja. Bolesnici mogu imati od 2 do 30 epizoda manije, prosje?no 9 u toku ivota. Nelije?ena mani?na epizoda prosje?no traje oko tri mjeseca. Smatra se da u toku prvih deset godina pacijenti sa bipolarnim poreme?ajem imaju ?etiri depresivne epizode i manji broj mani?nih epizoda koje traju kra?e. Oko 15% pacijenata ima teke psihoti?ne epizode manije ili depresije.

Ako oboljenje po?inje u djetinjstvu i adolescenciji tada pokazuje hroni?an tok uz brze izmjene i mijeane klini?ke slike, to je prediktor loijeg odgovora na terapiju i loije prognoze.

U bipolarnom afektivnom poreme ?aju dominira ote?enje emocija iz koga su proistekla ote?enja ostalih psihi?kih funkcija (panje, miljenja, nagona i volje, a kod izvjesnog broja oboljelih javljaju se sumanute ideje i halucinacije). U toku bolesti smjenjuju se faze povienog raspoloenja i pove?ane aktivnosti i energije (manija ili hipomanija) sa fazama tuge, neraspoloenja, smanjene aktivnosti i snienog energetskog kapaciteta (depresija). Povieno raspoloenje zna?ajno oteava socijalnu i profe sionalnu aktivnost oboljele osobe. Mani?ne epizode obi?no po?inju naglo, traju izme?u 2 nedelje i 4 do 5 mjeseci (prosje?no trajanje oko 5 do 10 nedelja). Depresivne epizode traju due, prosje?no oko 20 nedelja, a rje?e i godinu dana (posebno kod starijih osoba). U klini?koj slici psihoti?ne manije postoje psihoti?ni simptomi kao to su sumanute ideje ili halucinacije, a u psihoti?noj depresiji prisutni su sumanute ideje, halucinacije ili depresivni stupor. I mani?na i depresivna epizoda vrlo ?esto po?inju nakon psihosocijalnog stresa ili nepovoljnog ivotnog doivljaja.

Bipolarni afektivni poreme?aj ne dovodi do intelektualnog propadanja u vidu demencije.

Prognoza

Tre?ina oboljelih ima zna?ajan pad psihosocijalnog funkcionisanja i smanjen kvalitet ivota, a u dje?ijoj i adolescentnoj dobi bipolarni poreme?aj znatno uti?e na socijalno, porodi?no i obrazovno funkcionisanje djeteta.

Nelije?eni bipolarni poreme?aj nosi visoki rizik razvoja zavisnosti o psihoaktivnim supstancama, ote?enja u socijalnom i radnom funkcionisanju. Oko 20% pacijenata izvri suicid, a oko 35% pokua suicid. Mukarci u depresivnoj fazi bolesti su pod najve?im rizikom. Prediktori suicida kod bipolarnog poreme?aja su porodi?na istorija suicidalnog ponaanja, rani po?etak bolesti, prethodni suicidalni pokuaj, prisustvo komorbidnog oboljenja (anksiozni poreme?aji, zloupotreba supstanci), rano fi zi?ko ili seksualno zlostavljanje, puenje cigareta, psihosocijalni stresovi, nezaposlenost, usamljenost, loa saradnja u terapijskom procesu, godinja doba (prolje?e, rano ljeto). Prema istraivanjima oko 20% hospitalnih i 40% ambulantnih pacijenata ne sara?uje u toku lije?enja. Nelije?eni pacijenti imaju kra?i ivot za 9 godina, 14 godina umanjenu funkcionalnost i slabiji kvalitet ivota 12 godina.

Diferencijalna dijagnoza

Naj?e?a stanja koja treba diferencijalno dijagnosti?ki razlikovati (zbog preklapanja simptoma) su unipolarna depresija, distimija, shizofrenija, shizoafektivni poreme?aj i grani?ni poreme?aj li?nosti, a kod djece i adolescenata defi cit panje/ hiperaktivni poreme?aj, poreme?aj ponaanja i posttraumatski stresni poreme?aj.

Simptome manije moe proizvesti niz razli?itih tjelesnih stanja i supstancija, kao to su tumori i infekcije mozga, HIV, multipla skleroza, temporalna epilepsija, hipertireoidizam, uremija, Wilsonova bolest, porfi rija, kokain, amfetamin, stimulansi, steroidi i dr.

Lije?enje

Tretman bipolarnog poreme?aja mora biti biopsihosocijalni i multidisciplinarni i usmjeren na ublaavanje akutnih simptoma, prevenciju recidiva i smanjenje dugotrajnog morbiditeta, a u dje?ijoj i adolescentnoj dobi i na unapre?enje daljnjeg rasta i razvoja djeteta. Ovaj poreme?aj uglavnom zahtjeva dugotrajni tretman sa kontinuiranom primjenom lijekova i primjenom razli?itih modaliteta tretmana: farmakoterapiju, bioloku terapiju (elektrokonvulzivna terapija), psihoterapijske i socijalne intervencije, te edukaciju pacijenta i porodice o prirodi bolesti, potrebama tretmana i potencijalnoj prognozi. Akutna manija i jaka, posebno psihoti?na depresija naj?e?e zahtijevaju hospitalizaciju, zavisno od ja?ine simptomatologije, potencijalnim opasnostima i podrci porodice.

Vana je procjena suicidalnog rizika jer ovo oboljenje ima veliku opasnost od pokuaja i izvrenja suicida. Kako ovo oboljenje prate komorbidni poreme?aji vano ih je identifi kovati i istodobno lije?iti. Okosnicu farmakoterapijskog tretmana bipolarnog afektivnog poreme?aja ?ine stabilizatori raspoloenja uz primjenu suportivne terapije (antipsihotici, benzodiazepini) u zavisnosti od teine simptomatologije.

U novije doba sve je ?e?a primjena nove generacije antikonvulziva (npr. lamotrigina) samih ili kao dodatak ve? primijenjenom stabilizatoru raspoloenja. Kao psihostabilizator iz grupe antikonvulziva lamotrigin je efi kasan u terapiji odravanja bipolarnog poreme?aja, posebno u prevenciji depresivnih epizoda.

U slu?ajevima tekih i rezistentnih formi manije, teraporezistentnih depresija, visokog suicidalnog rizika i pacijenata sa medicinskim komplikacijama uklju?uje se elektrokonvulzivna terapija.

#2 klokan

klokan

    Baby

  • Newcomers
  • Pip
  • 3 posts

Posted 04 November 2007 - 13:20

Ovco hvala ti na ovom tekstu

#3 haubica

haubica

    otrokanda

  • Banned
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 10,317 posts

Posted 10 October 2008 - 07:20

Bipolar disorder na Youtubu

#4 ljubota

ljubota

    Baby

  • Newcomers
  • Pip
  • 1 posts

Posted 10 October 2008 - 09:32

Molim vas za pomoc
Prvi put se javljam ovde.
Majka mi ima sve simptome ove bolesti.Trenutno je u Srbiji,gde nema socijalnog osiguranja.
Hitno bih trebao da je odvedem kod lekara.
Ako neko zna da mi preporuci dobrog lekara u Novom Sadu ili u Rumi,bio bih zahvalan.
Inace letos je imala zestoku manijacnu epizodu i celo okruzenje joj je okrenulo ledja.
Nisu razumeli.
Sad je u teskoj depresiji i ne sme ni na ulicu da izadje.
Nema trenutno nikakvih lekova i zbog toga mi je hitno potrebna pomoc.
Srce mi se lomi od tuge dok je gledam ovakvu.
Molim vas,pomozite.